Synthese: Dyscalculie

Het artikel die Ludo Cuyvers en Guido Valkeneers samen geschreven hebben is zodanig uitgebreid en gedetailleerd, dat ik de meest relevante dingen met betrekking tot ons project eruit heb gehaald.

Dyscalculie
Een verklarings- en begeleidingsmodel

Wanneer spreken we nu effectief van een rekenstoornis of dyscalculie?

In het basisonderwijs vertonen heel wat leerlingen rekenproblemen, maar niet al deze leerlingen kunnen we beschouwen als dyscalcule kinderen. Wanneer spreken we over rekenproblemen en wanneer over een rekenstoornis?

Bij de aanvang van een nieuw onderdeel van de rekenleerstof vertonen een aantal kinderen moeilijkheden. In het merendeel van de gevallen blijken deze moeilijkheden van voorbijgaande aard. Voor een beperkt aantal leerlingen zijn deze moeilijkheden – ondanks de inspanningen van de leerling en zijn begeleiders – hardnekkig van aard. In deze laatste situatie kunnen we te maken hebben met een rekenstoornis, ofwel dyscalculie.

We kunnen stellen dat dyscalculie een ernstige rekenachterstand betreft van minstens 1 à 2 jaar t.o.v. leeftijdsgenoten, waarbij er geen duidelijk aanwijsbare oorzaak vastgesteld kan worden. Enkel de cognitieve ontwikkeling is verantwoordelijk voor deze problemen.

Defenitie

In de actuele definiëring van de DSM-IV stelt men dat men kan spreken van dyscalculie als aan volgende drie criteria voldaan is:
° De rekenkundige begaafdheid ligt, gemeten met een individueel afgenomen gestandaardiseerde test, aanzienlijk onder het te verwachten niveau dat hoort bij de leeftijd, de gemeten intelligentie en de bij de leeftijd passende opleiding van betrokkene.
° De stoornis van criterium A interfereert in significante mate met de schoolresultaten of de dagelijkse bezigheden waarvoor rekenen vereist is.
° Indien een zintuiglijk defect aanwezig is, zijn de rekenproblemen ernstiger dan die, die hier gewoonlijk bij horen.

Een verklaringsmodel

Een verklaringsmodel tracht uit te leggen hoe het rekenen tot stand komt en hoe hierin problemen kunnen ontstaan.

Het cognitief informatieverwerkingsmodel

In de cognitieve psychologie benadrukt men:
• het bestaan van voorkennis en van de aanwezigheid van verstandelijke processen;
• de invloed van beiden op het verwerven en bijhouden van nieuwe kennis;
• de invloed van beiden op het oproepen van deze verworven kennis.

Vanuit deze benadering heeft men de taak- en procesanalyse van het rekenen opgezet.

De taakanalyse stelt hierbij dat het rekenen kan opgedeeld worden in verschillende stappen. Het is een gedetailleerde beschrijving van wat iemand doet of moet doen om een taak goed uit te voeren of een vaardigheid met succes te leren.
In het kader van de procesanalyse gaat men na welke psychologische processen nodig zijn voor de verwerking van de input.

Het model van Caramazza en Mc. Closkey

Een concrete toepassing van de geheugenmodellen voor het rekenen vinden we terug in het model van Caramazza en Mc. Closkey (1987).
Het model deelt rekenen op in twee grote onderdelen:
• Het getalverwerkingssysteem
• Het calculatiesysteem

Het getalverwerkingssysteem is enigszins vergelijkbaar met getallenkennis, het calculatiesysteem verwijst eerder naar het echte rekenen.

De operante mediatiesetting

In een goede therapeutische setting zouden we minimaal drie elementen moeten terugvinden: het co-therapeutschap van de ouders, een concrete toepassing van de leermodellen en een vaardige inbreng van het schema van Mc. Closkey en Caramazza. De term ‘operant’ verwijst naar de leermodellen waarbij het leren van gedrag gestuurd wordt door reïnforcement (=beloning) van het gewenste gedrag. De term ‘mediatiesetting’ doelt op het co-therapeutschap van de ouders. Dit co-therapeutschap betekent dat de ouders aanwezig blijven tijdens de behandeling.

Bij de begeleiding van dyscalculie is er een bepaalde therapie nodig. Men gaat hierbij uit van het meest essentiële: getallenkennis die taalkundig onderbouwd wordt, de opbouw van de getalsplitsingen als een semantisch geheugen en de memorisatie van duidelijk verwoordbare rekenprocedures.

Tijdens de therapie, leert men ook de ouders hun rol als co-therapeut waardoor men dagelijks de juiste oefeningen kan aanbieden en dit op de vleugels van bekende leermodellen.

Unless otherwise stated, the content of this page is licensed under Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 License